ÇORUM'DA MÜZİK 
 
    Türk Sanat Müziği

    Çorum' da ilk düzenli Türk Sanat Müziği çalışması 1950 yıllarından sonra Kültür Müdürlüğü bünyesinde Dr. Sedat Terlemez yönetiminde başlamış ve konserler verilmiştir. Çalışmalar 1999 yılında Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü bünyesinde ve 2001 yılında Ticaret ve Sanayi Odası bünyesinde iki Türk Sanat Müziği Korosu ile sürdürülmektir. Osmancık'da Halk Eğitim Merkezi bünyesinde 2000 yılında Türk Sanat Müziği kursu açiılmıştır. 2001 yılında Türk Sanat Müziği Musiki Cemiyeti adını alan koro faaliyetlerine devam etmektedir. Bu üç koro önemli gün ve gecelerde konserler vermektedir.
 

Çorum Mimar Sinan Halk Eğitim Merkezi Türk Sanat Müziği Korosu
     Türk Halk Müziği

    Çorum'da Türk Halk Müziği çalışmaları, Mimar Sinan Halk Eğitim Merkezi bünyesinde 2001 yılında kurulmuştur.
    Çorum Bölgesinde Türk Halk Müziği çeşitlerinden olan ağıtlar, maniler, destanlar, güzellemeler, ninniler, aşk-sevda türküleri, taşlamalar, ilençler gibi birçok türkü karşımıza çıkmaktadır. Bunlardan en bilineni, bir ananın kaybettiği oğlunun ardından feryadını dile getiren "Hem okudum hemi de' yazdım" ağıtıdır.

 
    HEM OKUDUM HEMi DE YAZDIM

    Hem okudum hemi de yazdım
    Yalan dünya senden bezdim, of
    Dağlar koyağını gezdim
    Yiten yavru bulunur mu?

    Ei yazıya el yazıya
    Duman çökmüş Gölyazı' ya
    Kurban olam kurban olam
    Beşikte yatan kuzuya.

    Elveriyor elveriyor
    Orta direk bel veriyor of
    Açtım baktım al yorganı
    Mehemmedim (Mehmet) can veriyor
    Türkü türlerinden olan destanlara
    örnek :

    Gazi Paşa Hazredi tek bir kişi
    Ne kadar cesaret duttu bu işi
    Her taraftan sarmış düşman ateşi
    Esirgedi bizi düşmanımızdan

 

    Manilere örnek;

    Bayır bağın üzümü
    Diyemedim sözümü
    Eğil bir yol öpeyim
    Sarhoş bakan gözünü

    Yakın bir tarihte derlenen "ilvanlım" türküsü de Çorum güzellemelerine bir örnektir.
    Yöre müziğinde ezgiler, genellikle ince seslerden başlar. Belli aralıkla karar sesine doğru iner. Bu inişlere de geçici olarak beşinci, dördüncü, üçüncü derecelerde durulur. Ardından yeni bir müzik cümlesiyle karara varılır.
    Çorum yöresinin uzun havası, "bozlak" türündedir. Kırşehir bozlaklarından seyir itibariyle pek farklı olmamakla birlikte kendi içinde ayrı bir havası vardır. " Ya beni de götür ya sen de gitme", "Malum olsun da sana bak ne haldeyim", Çorum bozlaklarına örneklerdir.
    Genelde Erzurum'da yaygın olan Tatyan türküleri, yapılan göçlerle birlikte Çorum bölgesinde de yaygın olarak bulunmaktadır. " Şu uzun gecenin gecesi olsam" türküsü tatyan ayağındadır. Divanı Garip, Kerem ayaklarında da uzun havalar çalınır söylenir. Alaca ve Mecitözü dolaylarında koşma, zincirli koşma, nefes ve deyişler yaygındır.
    Türkülü oyun havaları, zil, kaşık, döndürmeli küçük halay havaları, ilençler, turna deyişleri, misket, cirit-güreş havalarıyla, kına, düğün türküleri bölgenin ezgi yapısını oluşturur.
    Çorumda ilk halk müziği derlemesi, 1939 yılında yapılmıştır. Nurullah Taşkıran, Mahmut Ragıp Gazimihal, Mithat Fennen, Muzaffer Sarısözen ve Rıza Yetişen' den oluşan ekip 241 halk ezgisini plağa almıştır.

    İlvanlım

    Gayayı gırcı duttu
    İlvanlım İlvanlım İlvanlım aman aman
    Dibini Burcu duttu da
    Al fistanlım gaytanlım

    Bizde bir yar sevmeynen
    İlvanlım İlvanlım İlvanlım aman aman
    Köyü bir sancı tuttu
    Al fistanlım gaytanlım

    Guşburnuyu budarlar
    İlvanlım İlvanlım İlvanlım aman aman
    lşgın sürmesin deyi de
    Al fistanlım gaytanlım
    Bizi köyden govarlar İlvanlım
    İlvanlım İilvanlım aman aman
    Güzel Sevmesin deyi de
    Al fistanlım gaytanlım.

    Zülüf kısa yüz örtmez
    İlvanlım İlvanlım İlvanlım aman aman
    Sevda serinden gitmez de
    Al fistanlım gaytanlım
    Bu gözler seni gördü İlvanlım
    İlvanlım İlvanlım aman aman
    Gayrısına meyletmez de
    Al fistanlı gaytanlım.

    Kaynak Kişi: Musa Yenilmez
    Derleyen : Sümer Ezgü		     Şu Uzun Gecenin Gecesi Olsam

    Şu uzun gecenin gecesi olsam
    Sılada bir evin bacısı olsam
    ( anam anam anam)
    Dediler ki nazlı yarin pek hasta
    Başında okuyan hocası olsam
    ( anam anam anam )

    Evlerinin önü üç ağaç çınar
    Dillerim tutuşur yüreğim yanar
    ( anam anam anam)
    Eşinden ayrılan böyle mi yanar
    Anam anam hangi derdima yanam
    ( anam anam anam)

    Katipler oturmuş yazıya bakmaz
    Herkes sevdiğini dilden bırakmaz
    ( anam anam anam)
    Hey Allah'tan korkmaz kuldan utanmaz
    Gönül defterinden sildin mi beni
    ( anam anam anam)

    Kaynak kişi : Niyazi Biçerel
    Derleyen: Muzaffer Sarısözen






 


 

    Halk Müziği Araçları

    Bağlama çeşitlerinin tümü kullanılır. On iki, dokuz, sekiz, telli büyük sazlarla, bağlama ve curalar gerek tek tek, gerekse toplu olarak kullanılır.
    Üflemeli çalgıiardan zurna, halaylarda davula eşlik eder. Dilli dilsiz çoban kavallarıyla, dilli çoban düdükleri yörede kullanılan üflemeli çalgılardır.
    Yörede vurmalı sazlardan davul yaygındır. Çeşitli büyüklükte tel, zil ve kaşık da kullanılır.
    Alaca ve Mecitözü dolaylarında yaylı sazlardan kemane (kemençeden büyükçe ve ona benzer) çalınmaktadır.